7 nguyên nhân kiến hàng hóa xô lệch khi vận chuyển

Sau một chuyến giao hàng, các thùng có thể nghiêng khỏi pallet, bao bì tầng dưới bị bẹp hoặc cả cụm hàng trượt sang một bên thùng xe. Những hiện tượng này đều liên quan đến mất ổn định, nhưng vị trí phát sinh và cách xử lý có thể khác nhau.

Để hạn chế tình trạng hàng hóa xô lệch khi vận chuyển, cần kiểm tra từ cách đóng gói, xếp pallet đến chèn chặn và liên kết với phương tiện. Xác định đúng phần đã dịch chuyển sẽ giúp doanh nghiệp chọn biện pháp phù hợp, tránh tăng vật tư đóng gói mà vẫn bỏ sót nguyên nhân.

I. Nhận biết hàng hóa đang xô lệch ở vị trí nào

Trước khi tìm nguyên nhân, cần phân biệt chuyển động giữa các thùng hàng, giữa hàng với pallet và giữa pallet với sàn xe. Khi kiểm tra hiện trạng, có thể đối chiếu những biểu hiện sau:

Bảng này giúp định hướng kiểm tra, chưa đủ để kết luận nguyên nhân. Chẳng hạn, thùng tầng dưới bị mềm và sập có thể khiến lớp hàng phía trên nghiêng dù màng quấn vẫn còn nguyên. Nếu chỉ quấn thêm màng cho lô tiếp theo, điểm yếu ở bao bì vẫn chưa được giải quyết.

II. 7 nguyên nhân khiến hàng hóa xô lệch khi vận chuyển

Khi phương tiện phanh, tăng tốc, chuyển hướng hoặc đi qua mặt đường gồ ghề, hàng chịu những tác động có thể làm trượt, nghiêng hoặc biến dạng khối xếp. Phương án bảo vệ cần tính đến điều kiện hành trình, vì một pallet đứng vững trên nền kho chưa chứng minh được khả năng ổn định khi vận chuyển.

1. Xếp lớp và phân bố khối lượng không phù hợp

Khối hàng dễ mất ổn định khi các lớp không được đỡ đầy đủ, hàng nhô khỏi mép pallet hoặc khối lượng dồn về một phía. Với lô gồm nhiều loại thùng, cách xếp cần xét đồng thời kích thước, khả năng chịu nén và trọng lượng, thay vì chỉ tìm cách tận dụng hết diện tích.

Hãy kiểm tra chân đỡ của từng lớp và những khoảng rỗng bên trong khối xếp. Việc đặt kiện nặng lên bao bì yếu có thể làm tầng dưới biến dạng, khiến trọng tâm thay đổi và các lớp phía trên bắt đầu lệch trong hành trình.

2. Bao bì và pallet không đáp ứng điều kiện sử dụng

Thùng carton bị mềm do ẩm, vách thùng yếu hoặc pallet nứt, gãy đều có thể làm mất điểm đỡ của hàng. Khả năng chịu tải cũng cần được xem theo điều kiện thực tế, bởi pallet đặt trên nền, đặt trên kệ và được nâng di chuyển có cách chịu lực khác nhau.

Trước khi xuất kho, cần kiểm tra đáy thùng, góc thùng, mặt pallet và các vị trí càng xe nâng tiếp xúc. Với sản phẩm có thể dịch chuyển bên trong bao bì, phải kiểm tra cả lớp đệm và cách cố định bên trong, tránh chỉ đánh giá lớp vỏ ngoài.

3. Các kiện chưa được liên kết thành khối ổn định

Màng quấn, đai và lưới giữ hàng chỉ phát huy tác dụng khi được lựa chọn, bố trí phù hợp với khối xếp. Nếu vật tư chỉ ôm phần trên, phần chân hàng không được giữ theo hướng dẫn hoặc khóa chưa được thao tác đúng, các thùng vẫn có thể dịch chuyển tương đối với pallet.

Khi hàng đổ trên pallet, cần quan sát vị trí bắt đầu lệch, chỗ vật tư bị rách hoặc lỏng và khả năng liên kết với pallet. Không nên dùng một số vòng quấn cố định cho mọi lô hàng, vì kích thước thùng, chiều cao và độ ổn định của từng khối xếp khác nhau.

4. Khoảng trống chưa được chèn chặn phù hợp

Khoảng hở giữa các pallet hoặc giữa hàng với kết cấu phương tiện tạo không gian để hàng dịch chuyển. Khi khối hàng đã trượt, va đập tiếp theo có thể làm hỏng bao bì, vật tư giữ hàng hoặc những kiện bên cạnh.

Cần xem khoảng trống theo từng hướng và xác định bộ phận nào sẽ tiếp nhận lực. Với túi khí, thanh chắn hoặc hệ chèn gỗ, phải đối chiếu khả năng chịu lực, kích thước làm việc và bề mặt tiếp xúc. Vật liệu được nhét đầy khoảng hở nhưng không có điểm tựa phù hợp vẫn có thể xê dịch hoặc làm hỏng hàng.

5. Ma sát tại bề mặt tiếp xúc chưa được kiểm soát

Bụi, dầu mỡ hoặc sự thay đổi vật liệu tiếp xúc có thể ảnh hưởng đến khả năng chống trượt. Vì vậy, cần kiểm tra cả bề mặt giữa các lớp hàng, giữa hàng với pallet và giữa pallet với sàn xe.

Vật liệu chống trượt có thể hỗ trợ phương án giữ hàng, nhưng phải phù hợp với áp lực tiếp xúc và môi trường sử dụng. Không lấy một hệ số ma sát chung cho mọi bề mặt hoặc coi việc bổ sung thảm là đủ để bỏ các biện pháp cố định khác.

6. Chằng buộc và điểm neo không phù hợp

Một bộ dây có thông số lớn vẫn có thể giữ hàng không đạt yêu cầu nếu móc sai điểm neo, hướng chằng không chống được chuyển động cần kiểm soát hoặc phụ kiện đã hư hỏng. Việc siết mạnh hơn cũng có thể làm bẹp bao bì nếu vùng tiếp xúc không chịu được lực ép.

Khi kiểm tra, cần đối chiếu toàn bộ đường truyền lực từ hàng qua dây, khóa, móc đến điểm neo. Các phương pháp được giải thích trong bài chằng buộc và chèn lót hàng hóa an toàn giúp làm rõ cách lựa chọn theo nguy cơ trượt, nghiêng và lật.

7. Thiếu kiểm soát khi xếp dỡ và chuyển tải

Va chạm càng xe nâng, kéo lê pallet hoặc đặt kiện xuống không ổn định có thể tạo hư hỏng trước khi xe khởi hành. Nếu không có ảnh và kiểm tra tại điểm bàn giao, doanh nghiệp dễ bỏ sót những dấu hiệu này rồi chỉ phát hiện khi hàng đến nơi.

Với tuyến giao nhiều điểm, việc dỡ một phần hàng còn làm thay đổi khoảng trống và bố trí tải. Phần hàng còn lại cần được đánh giá, cố định lại theo phương án phù hợp trước khi tiếp tục di chuyển, thay vì giữ nguyên cách chằng của lúc xuất kho.

III. Kiểm soát xô lệch tại từng khâu kho vận

Để phòng ngừa hiệu quả, mỗi công đoạn cần có nội dung kiểm tra và người xác nhận rõ ràng. Bảng dưới đây có thể dùng làm cơ sở xây dựng checklist theo loại hàng và quy trình của doanh nghiệp.

Khi chọn vật tư chống xô lệch hàng trên pallet, cần bắt đầu từ vị trí mất ổn định. Với các thùng cần được giữ thành khối, có thể xem xét màng quấn, đai hoặc lưới quấn pallet tái sử dụng phù hợp với kích thước, loại hàng và cách thu hồi.

Nếu cả pallet có nguy cơ trượt trong xe, cần tiếp tục đánh giá hệ chèn chặn hoặc chằng buộc với phương tiện. Giữ các thùng trên pallet và giữ cả pallet trong xe là hai nhiệm vụ cần được kiểm tra riêng. Việc tăng lượng màng quấn không tự tạo thêm liên kết với sàn hoặc điểm neo.

IV. Cách xử lý khi phát hiện hàng đã xô lệch

Khi khối hàng đã nghiêng hoặc dồn về phía cửa, cần ưu tiên kiểm soát nguy cơ đổ trước khi kiểm đếm hay sửa lại bao bì. Việc mở cửa, nhả dây hoặc cắt vật tư giữ hàng có thể làm mất điểm giữ còn lại của kiện.

1. Dừng thao tác và kiểm soát khu vực: Không để người đứng trong hướng hàng có thể trượt, đổ hoặc rơi ra. Với phương tiện đang di chuyển, cần dừng tại vị trí an toàn trước khi đánh giá.
2. Đánh giá độ ổn định: Nhân sự có chuyên môn xác định cách tiếp cận, giữ ổn định và dỡ hàng. Không dùng tay hoặc cơ thể để đỡ một kiện đang nghiêng.
3. Ghi nhận hiện trạng khi có thể thực hiện an toàn: Chụp toàn cảnh, vị trí lệch, bao bì, pallet, dây và vật liệu chèn. Đối chiếu mã kiện, số lượng cùng ảnh bàn giao trước đó.
4. Phối hợp xử lý và kiểm tra lại: Thống nhất phương án với các bên liên quan, đánh giá phần hàng còn lại và chỉ tiếp tục vận chuyển khi đã xử lý điều kiện mất ổn định.

Trong biên bản, nên mô tả điều quan sát được như “hai thùng tầng trên lệch khỏi mép pallet” hoặc “pallet dịch về phía cửa”. Không kết luận lỗi thuộc về một bên chỉ từ vị trí phát hiện, vì hư hỏng có thể hình thành qua nhiều công đoạn.

V. Theo dõi hàng hỏng để tránh sự cố lặp lại

Chi phí của một kiện hư hỏng có thể gồm giá trị hàng bị mất, nhân công phân loại, đóng gói lại, lưu kho và giao bổ sung. Khi theo dõi, cần ghi riêng chi phí thực tế phát sinh để tránh bỏ sót hoặc tính trùng giữa các bộ phận.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng hai chỉ tiêu đơn giản:

• Tỷ lệ kiện hư hỏng: Số kiện được ghi nhận hư hỏng chia cho tổng số kiện giao trong cùng kỳ, nhân 100%. Cần thống nhất cách tính, chẳng hạn một kiện có nhiều lỗi vẫn chỉ được đếm một lần.
• Chi phí xử lý trên mỗi kiện giao: Tổng chi phí xử lý hư hỏng thực tế chia cho tổng số kiện giao trong cùng kỳ.

Để dữ liệu giúp tìm nguyên nhân, nên phân nhóm thêm theo loại hàng, tuyến đường, điểm chuyển tải và cách đóng gói. Khi thử vật tư mới, cần so sánh những lô có điều kiện tương đồng, đồng thời theo dõi mức tiêu hao và tình trạng hàng thay vì chỉ nhìn giá mua vật tư.

Ảnh bàn giao cũng nên chụp theo những góc có thể đối chiếu. Một ảnh toàn cảnh kết hợp ảnh rõ phần chân pallet, vùng chèn chặn và liên kết sẽ có ích hơn nhiều ảnh cận cảnh không xác định được vị trí.

VI. Câu hỏi thường gặp về hàng hóa xô lệch khi vận chuyển

Vì sao đã quấn màng PE nhưng hàng vẫn bị lệch?

Cần kiểm tra hàng lệch bên trong khối quấn hay cả pallet trượt trên xe. Trường hợp đầu liên quan đến cách xếp, bao bì và khả năng giữ của màng; trường hợp sau cần đánh giá thêm ma sát, khoảng trống và hệ cố định với phương tiện. Không thể kết luận chỉ từ việc màng còn nguyên.

Dùng túi khí chèn hàng có cần thêm chằng buộc không?

Điều này phụ thuộc loại hàng, khoảng hở, bề mặt tựa và các hướng chuyển động cần kiểm soát. Túi khí phù hợp với vị trí này chưa có nghĩa đã giữ được toàn bộ lô hàng theo mọi hướng. Phải đánh giá cả phương án trước khi quyết định cần kết hợp thêm thiết bị nào.

Có thể xác định nguyên nhân chỉ bằng ảnh lúc giao hàng không?

Ảnh lúc giao hàng cho biết hiện trạng tại thời điểm chụp, nhưng thường chưa đủ để xác định quá trình phát sinh. Cần đối chiếu ảnh trước xuất kho, thông tin xếp dỡ, các lần chuyển tải và tình trạng vật tư để thu hẹp nguyên nhân.

VII. DARAVIN hỗ trợ lựa chọn vật tư theo hiện tượng thực tế

DARAVIN cung cấp vật tư giữ hàng trên pallet và cố định hàng khi vận chuyển. Khi trao đổi nhu cầu, chúng tôi cần xác định khách hàng muốn giữ các thùng thành khối, liên kết hàng với pallet hay xử lý chuyển động của cả cụm hàng trên phương tiện để tư vấn đúng nhóm sản phẩm.

Khách hàng nên gửi ảnh trước và sau vận chuyển, kích thước pallet, chiều cao khối xếp, khối lượng, loại bao bì, phương tiện và những điểm chuyển tải. Nếu đang dùng màng, lưới, đai hoặc dây tăng đơ, hãy cung cấp thêm quy cách và ảnh cách lắp hiện tại.

Từ những thông tin này, DARAVIN sẽ tư vấn lựa chọn vật tư và quy cách phù hợp trước khi báo giá. Với nhu cầu dây tăng đơ đặt riêng, chúng tôi trực tiếp sản xuất và nhận gia công theo bản rộng, chiều dài, loại khóa, loại móc cùng yêu cầu đã thống nhất.